Yıllık Gelir Vergisi Nedir ? Nasıl Hesaplanır ?

gelir vergisi nedir?

Devletler vatandaşlarından almış olduklar vergiler sayesinde hizmet üretebilmektedir. Bundan dolayı vergi vermek en temel vatandaşlık görevi olarak tanımlanmaktadır. Bu noktada pek çok farklı vergi türünden bahsetmek mümkün olmaktadır. Taşıt vergisi, emlak vergisi ve gelir vergisi gibi farklı vergi türleri bulunmaktadır. Yazımızda gelir vergisi nedir sorusunun yanıtını vereceğiz. Gerçek kişilerin kazanımları üzerinden alınması söz konusu olan vergilere gelir vergisi denilmektedir. Yani gerçek kişilerin kazançları üzerinden alınan vergiler gelir vergisi kapsamına girmektedir. Bu gelirlerin farklı alanlarda sınıflandırılması mümkün olmaktadır. Şöyle ki; mal satışı, serbest meslek faaliyetleri ya da belirli bir menkul kıymetin getirisi üzerinden elde edilen kazançların gelir vergisine tabii olduğu bilinmektedir. Yine zirai faaliyet sonrasında elde edilen gelirlerin de gelir vergisi kapsamında yer aldığı bilinmektedir.

Gelir vergisi çeşitli mesleklere sahip bireyler üzerinden de alınmaktadır. Bunlar; avukatlık, doktorluk ya da avukatlık gibi mesleklerdir. Buradaki temel kıstas ise; bu meslekler üzerine çalışan bireylerin kendi adına çalışıp çalışmadığıdır. Gelir vergisi beyannamesi aracılığıyla ödenmektedir. Bu beyanname gelir vergisi beyannamesi olarak isimlendirilmektedir. Burada gelir vergisinin ne zaman ödenmesi gerekli olduğu sorusu akıllara gelmektedir. Bu doğrultuda gelir vergisinin vergilendirilmiş olan yılı izleyen Mart ayının 25. Gününe kadar gelir vergisi beyannamesinin verilmesiyle ortaya çıkmaktadır. Gelir vergisi beyannamesi, şayet bu tarihe kadar verilmezse önemli bir miktarda vergi cezasıyla karşılaşmak da mümkün olmaktadır.

Gelir Vergisi Kaç Taksitte Ödenir?

Gelir vergisinin günümüz itibariyle 2 taksit halinde ödenebildiği bilinmektedir. Bu doğrultuda vergilendirilmiş olan gelir üzerinden ödenmesi gerekli olan paranın ilk taksiti; Mart ayının son gününe kadar ödenmelidir. 2. Taksiti ise; Temmuz ayının son gününe kadar ödenmek durumundadır.

Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Gelir vergisinin hesaplanması; kendine has özellikleri olan bir durumdur. Bu noktada gelir vergisi nasıl hesaplanır sorusuna; gelir tutarının, gelir vergisine olan oranı üzerinden yapılan çarpma işlemiyle hesaplanır diye yanıt vermek mümkün olmaktadır. Şöyle ki; bir yıl boyunca elde etmiş olduğunuz toplam gelir miktarının; belirlenmiş olan gelir vergisi oranıyla çarpılması sonrasında ortaya çıkan; miktar gelir vergisi olarak isimlendirilmektedir. Bu doğrultuda şayet gelir miktarı artıyorsa, vergi oranı da o tutar oranında artış göstermektedir. Maliye Bakanlığı her yıl vergilendirme oranlarını duyurulmasını sağlayarak; gelir vergisi hesaplamalarının nasıl yapılmasının gerekli olduğuna dair yol gösterir. Bu durum esasında hangi matrah tutarının; hangi oranda vergilendirilerek; hesaplanacağıyla doğrudan ilgili olmaktadır. Zira muhasebeciler; Maliye Bakanlığının duyurularını takip ederek; gerekli hesaplamaları yapabilmektedir.

gelir vergisi nasıl hesaplanır?

Maliye Bakanlığının her yıl yayınlamış olduğu yeni vergilendirme tablosu; Gelir Vergisi Dilimleri olarak isimlendirilmektedir. Gelir vergisinin hesaplanması oldukça titiz bir çalışmayı gerekli kılmaktadır. Zira yıl içerisinde oluşmuş olan matrahların toplamı üzerinden bir hesaplamanın yapılması söz konusu olmaktadır. Toplam matrah miktarı ile Maliye Bakanlığının yayınlamış olduğu vergi dilimlerinin karşılaştırılması sonrasında, toplamda ne kadar gelir vergisinin ödenmesinin gerekli olduğu bilgisi ortaya çıkmaktadır. Gelir vergisinin hesaplanması; Gelir Vergisi Kanununun 103. Maddesine göre şekillenmektedir.

İLGİLİ:  Risk Raporu Nedir? ve Neden Önemlidir ?

Gelir Vergisi Kazanç ve İratları

Gelir vergisinin Gelirler Vergisi Kanunu kapsamında hesaplandığı bilinmektedir. Bu kanun çerçevesinde gelir vergisine tabi olan pek çok gelir bulunmaktadır. Bunlara gelir giren kazanç ve iratlar adı verilmektedir. Bunlar aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:

  • Ticari kazançlar
  • Ücretler
  • Zirai kazançlar
  • Serbest meslek kazançları
  • Menkul sermaye iratları
  • Gayrimenkul sermaye iratları
  • Diğer kazanç ve iratlar

Yukarıdaki kazançlar ve iratlar kapsamında gelir vergisi her yıl periyodik olarak alınmaktadır. Bu noktada irat nedir sorusu akıllara gelmektedir. İrat; esasında gelir getiren mülk anlamına gelen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.

Gelir Vergisi Mükellefleri Kimlerdir?

Gelir vergisi söz konusu olduğunda bu vergi için tam mükellef olanlar aşağıda sıralanmaktadır. Bunlar;

  • İkamet adresi Türkiye’de bulunanlar
  • Bir takvim yılı dahilinde Türkiye’de 6 aydan fazla oturanlar
  • İşleri dolayısıyla yabancı memlekette oturan ancak; resmi dair ve müesseselere bağlı olup, adı geçen müessese ve dairelerin merkezi Türkiye’de bulunanlar.

Yukarıda sıralanan mükelleflerin tamamı, yıllık kazançları ve iratları üzerinden bir vergilendirmeye tabii olmaktadır.
Şayet Türkiye’ye yerleşmeden ülkemizde kazanç ve irat elde edenler varsa bu mükellefler; dar mükellef sınıfı içerisinde yer almaktadır.

Gelir Vergisi Beyannamesi Nedir?

Gelir vergisi tarihinin gerçekleşmesi için düzenlenen beyannameye gelir vergisi beyannamesi adı verilmektedir. Bu beyannamede yıllık gelirinizin gösterilmesi amaçlanmaktadır. Bu noktada vergi beyannamesi nereden alınır sorusuyla karşılaşmak mümkün olmaktadır. Bu kapsamda; gelir vergisi beyannamesinin Gelir İdaresi Başkanlığına ait internet sitesinden temin edilebildiğini söylemek de mümkün olmaktadır.

Gelir vergisi; mükelleflerin ikamet ettikleri adresin bağlı olduğu vergi dairelerine yapılmaktadır. Yine iş yerinin bağlı bulunduğu vergi daire üzerinden de gelir vergisinin ödenmesi mümkün olmaktadır. Bunun yanı sıra; bankalar aracılığıyla da gelir vergisi ödenebilmektedir.

Gelir vergisi hesaplaması nasıl yapılır sorusu kapsamında birkaç örnek üzerinden yanıtlar vermek çok daha açıklayıcı olacaktır. Bu kapsamda; yıllık geliri; 14.800 TL altında olanlar için %15 oranında bir gelir vergisi ödemek söz konusu olmaktadır. Bu hesaplamayı daha da ayrıntılaştırmak gerekirse; şayet 6000 TL yıllık kazancınız varsa; 6000 x %15 = 900 TL olarak yıllık gelir vergisi ödemek durumundasınız.

Şayet yıllık gelir miktarınız 14.800 TL üzerindeyse; gelir vergisinin dahil olduğu vergi dilimi de değişmektedir. Bu doğrultuda; 16.000 TL yıllık gelir beyan eden bir mükellef; 14.800 x %15 = 2220 TL ve 1200 x %20 = 240 TL, toplamda ise; 2220 + 240 = 2460 TL bir ödeme yapmaktadır.

1 vote, average: 5,00 out of 51 vote, average: 5,00 out of 51 vote, average: 5,00 out of 51 vote, average: 5,00 out of 51 vote, average: 5,00 out of 5 (1 puan, ortalama: 5,00 dışında5)

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*